Kategori: Makaleler

Hami İsminin Kökeni Nedir? Hami… Türkçede, kulağa hem naif hem de güçlü bir anlam çağrıştıran bir isim. Birçoğumuz, etrafımızda bir “Hami” tanımışızdır, belki de bir akraba, arkadaş ya da komşu. Ama bu ismin kökeni ve anlamı hakkında ne kadar bilgi sahibiyiz? Herkesin ağzında olup da çok az kişinin gerçekten sorguladığı bir isim… İşte, bu yazıda, Hami isminin kökenine doğru yapacağımız bir yolculuğa çıkacağız. Hami İsmi Nereden Geliyor? Hami isminin tarihsel kökenine baktığımızda, Arapçaya dayanan bir isim olduğunu görmekteyiz. “Hami”, Arapça kökenli bir kelime olup, “koruyucu”, “himaye eden”, “destek olan” gibi anlamlar taşır. Bu kelime, zamanla Türkçeye de geçmiştir ve özellikle…

Japon Balığının Cinsiyeti ve Siyasetin Aynası Güç ilişkilerini ve toplumsal düzeni incelerken, en sıradan olguların bile bize derin siyasal ipuçları verebileceğini görmek mümkündür. Japon balığının dişi mi erkek mi olduğunu belirlemek, yüzeyde biyolojik bir soru gibi görünse de, iktidar, kurumlar ve meşruiyet kavramlarını düşünmek için ilginç bir metafor olarak kullanılabilir. Toplumdaki cinsiyet ilişkileri, yurttaşlık tanımı ve katılım mekanizmaları, balıkların cinsiyetini gözlemleme çabalarımızla paralellikler taşır. Güç ve Görünmez Hiyerarşiler Japon balıkları, doğaları gereği sürü halinde yaşayan ve birbirleriyle sürekli etkileşim içinde olan canlılardır. Bu davranış biçimi, güç ilişkilerinin doğal olarak oluştuğu mikro toplumsal alanları anımsatır. Balıkların yüzgeç renkleri, davranış farklılıkları ve…

Cadılar Bayramı Hangi Platformda? Farklı Yaklaşımları Karşılaştıran Bir İnceleme Cadılar Bayramı, her yıl 31 Ekim’de kutlanan, özellikle eğlenceli kostümler, tatlar ve korku temalı etkinliklerle tanınan bir gelenek. Peki, bu kutlama hangi platformlarda daha yoğun bir şekilde yer buluyor? Kadınlar, çocuklar, aileler ve arkadaş gruplarıyla yapılan kutlamalar, dijital platformlarda da kendini göstermeye başladı. Bu yazıda, Cadılar Bayramı’nın hangi dijital platformlarda kutlandığını ve bu kutlamaların nasıl farklı deneyimler sunduğunu tartışacağım. Ancak bunu yaparken, hem mühendislik bakış açımla hem de insani hislerimle olaya nasıl yaklaştığımı da göstermek istiyorum. 1. Sosyal Medyanın Gücü: Instagram ve TikTok İçimdeki mühendis şöyle diyor: “Instagram ve TikTok, sosyal…

İştah Duymak Ne Demek? Psikolojik Bir Mercekten Anlamak İştah duymak… Basitçe “yemek istemek” gibi görünen bu kavram, psikolojide karmaşık bilişsel, duygusal ve sosyal süreçleri içerir. Bir pazar sabahı mutfakta kahvaltı kokusunu duyduğunuzda hissettikleriniz, bir strese cevap olarak bastırılmış duygularınızı yemeğe yönlendirdiğinizde yaşadıklarınız ya da bir arkadaşınızla yemek paylaşırken aldığınız haz hepsi “iştah” kavramını geniş bir psikolojik çerçevede işaret eder. Kendinizi gözlemlemeniz için bir an durup düşünün: Ne zaman gerçekten “açım” dersiniz? Fiziksel mi, duygusal mı, yoksa sosyal bir etkileşimin sonucu mu? Bu yazıda iştahı bilişsel, duygusal ve sosyal etkileşim boyutlarıyla irdeleyeceğiz; sadece ne olduğunu değil, neden olduğunu de açacağız. —…

Avrupa Birliği’nin Organları: Bir Genç Gözünden Evrensel Bir Hareket Kayseri’nin o sıcak yaz akşamları, bazen dışarıda otururken kafamı dalgalı düşüncelerle kaybederim. Yağmur henüz düşmemiştir ama yerler ıslanmıştır. Hava, biraz nemli, biraz serin. Ben de o havada, eski bir günlük tutarken, hem geçmişi hem de geleceği düşündüğümde, aklımda bir soru belirir: Avrupa Birliği’nin organları nedir? Kimdir, ne iş yapar? Şu an bulunduğum yaşta, 25 yaşında, her şeyin ötesinde… Bir Düşünce, Bir Anlam Bir gün, Kayseri’nin sokaklarında yürürken, Avrupa Birliği’nin işleyişine dair hayal kırıklığım belirdi. Aklımda, tıpkı bir insanın organları gibi, bu karmaşık yapının nasıl çalıştığını düşündüm. Bir dev organizma gibi, her…

42 Kaça Eşittir? Toplumsal Cinsiyet, Çeşitlilik ve Sosyal Adalet Perspektifinden Bir Bakış 42 sayısı, felsefi bir soru ve eğlenceli bir şaka olarak yıllardır popüler olsa da, bu sayı üzerinden toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adalet gibi derin konuları tartışmak, hayatın anlamını sorgulamanın bir yolu olabilir. “42 kaça eşittir?” sorusu, yalnızca sayılarla sınırlı olmayan, toplumsal yapılarımızı ve değerlerimizi anlamamıza yardımcı olabilecek bir pencere açıyor. Çünkü, tıpkı bu meşhur sayının anlamı gibi, toplumdaki eşitsizlikler, farklılıklar ve adalet anlayışları da bazen basit bir matematiksel hesaplamadan çok daha karmaşık bir yapıya sahiptir. 42’nin Toplumsal Cinsiyet ile Bağlantısı İstanbul’da, sabah işe gitmek için toplu taşımaya…

Kamu İşçisi mi Memur mu? Psikolojik Bir Mercek Kendi iç dünyamda dolaşırken, bir gün “kamu işçisi mi memur mu?” diye sormadan edemedim. Bu iki kavram yalnızca mesleki statüyü işaret eden etiketler değil; aynı zamanda bireysel kimlik, sosyal rol ve duygusal tepkilerle dolu birer temsil. İnsan davranışlarının ardındaki bilişsel ve duygusal süreçler, bu iki iş kategorisine yönelttiğimiz algıyı şekillendiriyor. Bu yazıda, kamu işçisi ve memur olmanın birey üzerinde yarattığı farkları bilişsel, duygusal ve sosyal psikoloji açısından mercek altına alacağız. Okuduğunuzda belki kendi içsel deneyimlerinizi yeniden sorgulayacaksınız. Bilişsel Psikoloji Perspektifi: Zihinsel Modeller ve Mesleki Şemalar Bilişsel psikoloji, insanların çevrelerindeki dünyayı nasıl algıladığı,…

Ters Trendelenburg Pozisyonu Hangi Ameliyatlarda Kullanılır? Hayat, bazen çeşitli bakış açılarıyla anlaşılabilir. Bazen her şeyin mantıklı ve sayılarla ifade edilen yönü varken, diğer yanda duygularımız ve insani yönlerimiz de devreye girer. Konya’da yaşıyor olmam, bu iki dünyayı her gün yaşamak anlamına geliyor; hem mühendislik gözlüğümden bakıyor, hem de sosyal bilimlere olan ilgimle insan ruhunun derinliklerine inmeye çalışıyorum. Bugünse, bir konu üzerinde kafa yormak istiyorum: Ters Trendelenburg pozisyonu. Bu pozisyonun hangi ameliyatlarda kullanıldığını ele alırken, her iki perspektiften de bakacağım. İçimdeki Mühendis: Biyomekanik ve Teknik Bakış İçimdeki mühendis şunu düşünüyor: Ters Trendelenburg pozisyonu, genellikle hastaların baş kısmının yukarıda, ayaklarının ise aşağıda…

Senden Ayrılan Bir Kişi Pişman Olur Mu? Veriler, Hikayeler ve Kişisel Düşüncelerle Bir Sonuç Bir akşamüstü, çayımla birlikte pencerenin kenarına oturmuş, şehre bakarken bir yandan da günün yorgunluğunu atmaya çalışıyordum. Sonra aklıma bir soru geldi: Senden ayrılan bir kişi pişman olur mu? Belki de bu soruyu herkes en az bir kez kendi hayatında sorgulamıştır. Ben de hem kişisel deneyimlerimle, hem çevremdeki insanlardan duyduğum hikâyelerle bu sorunun cevabını araştırmak istedim. Ekonomi okumuş biri olarak, her şeyi verilerle açıklamak hoşuma gidiyor ama hayatın içinde de hissedilen duyguların yeri ayrı. O yüzden yazımda bir yandan istatistiklerden, verilerden bahsedeceğim, bir yandan da yaşadığım küçük…

Müht Nedir? Bir Kavramı Anlamak İçin Bilimsel Bir Yaklaşım Günlük hayatımızda bazen duyduğumuz ama tam olarak anlamını çözemediğimiz bazı kelimeler vardır. Bu kelimelerden biri de “müht”tür. Peki, müht ne demek? Hem bilimsel bir perspektiften hem de basit bir dille açıklayarak, bu terimi hep birlikte keşfedelim. 1. Müht’ün Tanımı: Bir Kavramın Derinliklerine İnmek “Müht” kelimesi, aslında oldukça eski bir kökene sahip olan ve özellikle Osmanlı dönemi ve eski Türk edebiyatında daha çok rastlanan bir terimdir. Genel anlamıyla müht, bir şeyin ya da bir kişinin kalbine, iç dünyasına yönelik derin bir etki ya da bir tür duygusal yoğunluk ifade eder. Yani, müht,…