Türkiye’nin Kaç Tane Silahı Var? Toplumsal Cinsiyet, Çeşitlilik ve Sosyal Adalet Perspektifinden Bir İnceleme
Sürekli “Türkiye’nin kaç tane silahı var?” diye düşünmek değil ama bir sabah İstanbul’un o kalabalık caddesinde yürürken aklıma geldi. Bu soruya çok basit bir cevabım yoktu. Ancak, toplumda hepimizin maruz kaldığı şiddet, güvenlik meseleleri ve silahların etkisi üzerine düşündüğümde, bu basit sorunun altında çok derin bir anlam yatıyor. İstanbul’daki her bir köşe başı, toplu taşıma araçları, sokaklardaki gergin anlar, hepsi aslında “silah” olgusunun toplumsal hayattaki yansımasıyla ilgili. Hatta bazen, sokakta karşılaştığımız biriyle bile bu mesele hakkında bir tartışmaya girebileceğimiz bir ortamda yaşıyoruz. Peki, Türkiye’nin kaç tane silahı var? Soruyu daha geniş bir çerçeveden, toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adalet bağlamında incelemek gerekirse, cevabımız çok daha karmaşık ve çok katmanlı oluyor.
Silah ve Toplumsal Cinsiyet: Kadınların ve LGBTİ+ Bireylerin Güvenliği
Her gün İstanbul’da bir sokakta yürürken, bazen gözlerim kaldırımdan yürüyen kadınları izler. Kadınların gece geç saatlerde sokakta yürümeleri, kimi zaman tehlikeli olabilir. Toplumda silahlar ve şiddet arasında, erkek egemenliğini pekiştiren bir bağ olduğu aşikar. Bu bağlamda, silahların varlığı sadece askeri güç değil, toplumsal cinsiyet açısından da ciddi bir mesele. Kadınların, erkeklerin hakim olduğu bir dünyada daha savunmasız olduğu bir gerçek. Ancak, bunun yanında bir kadının silah taşıma hakkı veya kendi güvenliğini sağlama ihtiyacı da göz ardı edilmemeli. Sokakta, gece geç saatlerde yalnız yürüyen bir kadının, bir silah taşımayı düşünebilmesi, onun güvenliğiyle doğrudan ilgilidir.
İstanbul’da bir akşam metroda gördüğüm bir sahneye örnek vermek gerekirse, iki kadın, “Bana güvenlik yetmiyor, ben de silah almak istiyorum” diyordu. Bu tür ifadeler, silahların toplumda nasıl bir güvenlik sağladığı ya da sağladığına dair farklı görüşleri de yansıtıyor. Silahlar, sadece erkeğin değil, aynı zamanda kadının da hayatındaki tehditlere karşı bir araç haline gelebilir. Ancak, bu tamamen sınırlı ve istenmeyen bir çözüm. Silahın getirdiği korku, toplumdaki cinsiyet eşitsizliğini pekiştirirken, kadınların kendi kimlikleriyle güvenli bir şekilde var olma haklarını da zedeliyor. Gerçekten de kadınların, bu şekilde bir çözümle güvenliğini sağlaması ne kadar doğru?
Silahlar ve Çeşitlilik: Farklı Grupların Yaşadığı Etkiler
İstanbul gibi büyük bir şehirde yaşarken, sokakta birbirinden farklı kültürlere ve yaşam biçimlerine sahip insanları görmek sıradan bir durum. Ama bu çeşitlilik bazen bir güvenlik sorunu da yaratabiliyor. Örneğin, Suriyeli mülteciler, LGBTİ+ bireyler ya da çeşitli etnik kökenlerden gelen insanlar, şiddetle karşılaştıklarında kendilerini daha savunmasız hissedebiliyor. Bir gün, Beyoğlu’nda bir kafede otururken yan masada oturan bir grup, geceyi geçirmek için ne tür önlemler alacaklarını konuşuyordu. Çeşitli grupların, sokakta kendilerini güvende hissetmemesi, silahların varlığını daha yoğun bir şekilde sorgulamayı gerektiriyor. Mülteciler için, evlerini terk ettikleri bir ülkede, sadece fiziksel şiddet değil, toplumsal ayrımcılık ve ırkçılık da bir silah işlevi görebiliyor. Bu da Türkiye’nin silah kültürünün, toplumsal çeşitlilik üzerindeki etkilerini düşündürüyor.
Böyle bir toplumda, silahlar sadece fiziksel güçle değil, toplumsal güvensizlikle de ilişkilendirilebilir. Farklı etnik kökenlerden gelen bireyler, bazen sadece kimliklerinden dolayı silahlarla karşı karşıya gelebilirler. Yani silahlar, bir yerden bir yere gitmeye çalışan bir mülteci için de bir tehlike unsuru olabilir. Hangi grup olursa olsun, silahların varlığı her zaman bir tehdit olarak hissedilir.
Sosyal Adalet ve Silahlar: Güçsüzler İçin Bir Tehdit Mi, Bir Çözüm Mü?
Toplumsal cinsiyet ve çeşitliliğin ötesinde, Türkiye’deki silahlar bir başka sorunu da beraberinde getiriyor: Sosyal adalet. Silahların varlığı, genellikle toplumsal eşitsizliğin de bir yansımasıdır. Herkesin silah alması, eşitlikçi bir toplum yaratmaz; aksine, gücün daha fazla tek elde toplanmasına neden olabilir. Güçsüzler, hep daha fazla tehdit altında kalır. Benim de gözlemlediğim gibi, İstanbul’un çeşitli mahallelerinde yaşayan insanlar, kendi güvenliklerini sağlamak için silah taşıma düşüncesine çok daha yakınlar. Ancak bu, uzun vadede daha fazla sorun yaratabilir. Çünkü sosyal adaletin sağlanabilmesi için, toplumda daha çok güvenlik ve dayanışma alanlarına ihtiyaç var. Silahlar, bu dayanışmayı yok eden, yalnızca korku yaratan unsurlar olabilir.
Mesela bir arkadaşım, bir gün işyerinde “Bana güvenlik sağlamak için bir silahım olmalı mı?” diye düşündüğünü söylediğinde, biraz şaşırmıştım. Sonuçta, bu tür düşünceler, o kişinin daha güvensiz hissetmesinden ve toplumdaki eşitsizliklerden kaynaklanıyordu. Gerçekten de bu bir kısır döngü. Ne kadar çok silah, o kadar çok korku, o kadar çok eşitsizlik. Toplum olarak sosyal adaleti sağlamak için, daha güvenli bir yaşam alanı yaratmalıyız; silahlar ise bu sürecin önünde bir engel olabilir.
Sonuç Olarak
Türkiye’nin kaç tane silahı var sorusu, sadece askeri bir sayıdan ibaret değil. Bu soruyu sorduğumuzda, silahların toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adaletle olan ilişkisini de anlamamız gerekiyor. Sokakta yürürken bir kadının, LGBTİ+ bireylerin veya mültecilerin güvenliğini, sadece silahlarla değil, daha geniş sosyal bir çerçevede değerlendirmeliyiz. Silahlar, toplumsal eşitsizlikleri daha da derinleştirebilir ve bir güvenlik aracı olmaktan çok, bir korku kaynağına dönüşebilir. Türkiye’nin silah sayılarına odaklanmak yerine, bu silahların toplumsal yapıyı nasıl dönüştürdüğünü ve gelecekte hangi sorunları tetikleyebileceğini anlamak, çok daha önemli bir sorumluluk olacaktır.